Choroby otępienne, do których zaliczamy chorobę Alzheimera, powodowane są gromadzeniem się w komórkach nerwowych mózgu pewnego charakterystycznego białka, nazywanego amyloidem. Choroby te stanowią dosyć poważny problem społeczny, bo prowadzą do całkowitej degradacji osobowości jednostki i w sumie cierpi na nie na świecie kilkanaście milionów osób.

Dla tego przełomowe wydają się wyniki badań zespołu pod kierownictwem Stephanie Bastianetto z Douglas Hospital Research Center w Quebec, opublikowane w European Journal of Neuroscience... Zespół postanowił przetestować wpływ ekstraktów z zielonej i czarnej herbaty na zamierające po wpływem kumulacji amyloidu kultury komórek nerwowych. Przy czym monitorowano efekty działania na te komórki poszczególnych składników z frakcji związków aktywnych. Jak się okazało, trzy związki z grupy polifenoli - kwas galusowy, galusanian epigalokatechiny (EGCG) i galusanian epikatechiny (ECG) - zapobiegały gromadzeniu się amyloidu we wnętrzu komórek nerwowych oraz przenikaniu jego pochodnych przez błony komórkowe. Natomiast epikatechina (EC) oraz epigalokatechina (EGC) w takich samych stężeniach, jak substancje wymienione wyżej, nie wykazywały aktywności skierowanej przeciwko amyloidowi.

Wprawdzie te trzy aktywne polifenole występują zarówno w zielonej, jak również i czarnej herbacie, to jednak napary i ekstrakty z zielonej herbaty są znacznie bogatszym ich źródłem, gdyż zawierają średnio, 5-ciokrotnie więcej pochodnych katechin.

Należy właściwie ocenić znaczenie tego badania zarówno dla epidemiologii, jak też profilaktyki chorób otępiennych... Pokazuje ono wyraźnie, że poza uwarunkowaniami genetycznymi niebagatelną rolę w patogenezie tych chorób mogą odgrywać uwarunkowania środowiskowe - konkretnie - upodobania i tradycje kulinarne. Kwas galusowy i jego pochodne katechinowe występują bowiem nie tylko w herbacie, ale również w wielu innych roślinach konsumpcyjnych: używkach (kawa, czekolada, kakao), zbożach, owocach, warzywach, przyprawach i ziołach. W związku z tym, znaczny udział herbaty i produktów roślinnych w codziennej diecie może ograniczać ryzyko występowania chorób otępiennych, czyli stanowić ważny element wczesnej profilaktyki zdrowotnej. Natomiast, relatywnie tanie w porównaniu z syntetycznymi specyfikami, suche ekstrakty herbaciane mogą okazać się nie tylko cennymi środkami profilaktycznymi, ale również skutecznymi lekami w zaawansowanych postaciach tych chorób.